เมนูเส้นสำหรับคนไทย แทบจะเป็นของคู่กันไปแล้ว ร้านไหนมีสูตรเด็ดน้ำซุปกลมกล่อมแทบไม่ต้องปรุงเพิ่ม ลูกค้ายิ่งแน่นร้าน เรามี5สูตรเด็ดเสิร์ฟคนรักเส้น สอนโดยมืออาชีพและผู้เชี่ยวชาญด้านอาหาร มาเปิดคลาสสอนที่มติชนอคาเดมี เรียนจบไปสามารถทำขายได้เลย

1️⃣ ก๋วยเตี๋ยวเรืออยุธยา สูตรโบราณ ต้นตำรับ อ.ผักไห่ จ.พระนครศรีอยุธยา

สอนโดย อ.โอฬาร ศรีสวรรค์

เสาร์ที่ 6 พ.ย. 64

ราคา 2,140 บาท

📍 รายละเอียด 👉🏻  https://bit.ly/3CkNVMU

2️⃣ ก๋วยเตี๋ยวน้ำใสป้าเตียง(ต้มยำ,เย็นตาโฟ)

อ.พจนาถ บูระผลิต

เสาร์ที่ 20 พ.ย. 64

ราคา 2,140.00 บาท

📍 รายละเอียด 👉🏻  https://bit.ly/3bfDApu

3️⃣ ก๋วยจั๊บน้ำข้น เจ้าดังซอยจรัสลาภ

อ.ชนันพร ชัยประภา

เสาร์ที่ 27 พ.ย. 64

ราคา 2,140.00 บาท

📍 รายละเอียด 👉🏻  https://bit.ly/3vPMWSr

4️⃣ บะหมี่หัวโต ตลาดศรีย่าน

อ.ธีรชัย เจริญวัฒนาเลิศ

เสาร์ที่ 27 พ.ย. 64

ราคา 2,140.00 บาท

📍 รายละเอียด 👉🏻  https://bit.ly/3pHzOhg

5️⃣ ก๋วยเตี๋ยวไก่มะระ

ผศ.พงษ์ศักดิ์ ทรงพระนาม

อาทิตย์ที่ 28 พ.ย. 64

ราคา 2,140.00 บาท

📍 รายละเอียด 👉🏻  https://bit.ly/3jFu7MY

มติชนอคาเดมีอยากให้ทุกคนมีอาชีพ มีรายได้ ทุกคอร์สของเราผู้เรียนต่างยอมรับว่า สูตรเป๊ะ ทำได้จริง อร่อย และคุ้มค่าแก่การเรียน ผลลัพธ์เกินคุ้มเมื่อเทียบกับราคา รู้จริงทุกสิ่งทำได้

📍สนใจเรียนติดต่อ มติชนอคาเดมี 

 ☎️ 08-2993-9097

 ☎️ 08-2993-9105

💻Inbox Facebook : Matichon Academy – มติชนอคาเดมี 

✳️line : @matichonacademy 

ด้วยความเร่งรีบที่มีมากขึ้นในการใช้ชีวิตประจำวันหรือด้วยเหตุผลอย่างอื่นมากมายจึงเป็นการยากที่ต้องกินอาหารให้ครบทั้ง 5 หมู่ในแต่ละมื้อ ลองหันมากินก๋วยเตี๋ยวสักชามสิคะ เพราะก๋วยเตี๋ยวเป็นอาหารชามเดียวที่มีสารอาหารทางโภชนาการครบทั้ง 5 หมู่ ทั้งก๋วยเตี๋ยวหมู ก๋วยเตี๋ยวเนื้อ หรือเมนูอื่นๆ ต่างก็มีคาร์โบไฮเดรตที่ได้จากเส้นก๋วยเตี๋ยว โปรตีนที่ได้จากลูกชิ้นและเนื้อสัตว์ต่างๆ ไขมันจากกระเทียมเจียว เกลือแร่และวิตามินจากผักต่างๆ เรียกว่าชามเดียวครบคุณค่าที่ร่างกายต้องการเลยค่ะ

ที่มา : แม่บ้าน

ราเม็ง

ความนิยมที่พุ่งพรวดขึ้นสูงอย่างไม่น่าวิตกกังวลอะไรในยุคนี้ คือ การกินก๋วยเตี๋ยว ทุกตรอกซอกซอย  ถนนใหญ่ถนนรอง  ร้านห้องแถว รถเข็นริมทาง ไปจนถึงโรงแรมหรูกลางเมือง ต่างมี “เมนูก๋วยเตี๋ยว” ไว้บริการลูกค้าแบบไม่ขาดตกบกพร่อง  อาจเป็นเพราะว่าก๋วยเตี๋ยวกินแล้วไม่ฝืดคอ มีน้ำซุปให้ซดร้อนๆ  บางคนเบื่อการเคี้ยวเมล็ดข้าว เปลี่ยนมาเคี้ยวเส้นลื่นๆ ยาวๆ ดูบ้าง ก็เพลินดี  หรืออาจเป็นเพราะรสชาติที่กลมกล่อม ถูกปาก กินร้อนๆ แล้ว มีกำลังวังชาขึ้นมาทันตาเห็น นี่เป็นนานาสารพัดเหตุผลข้อบอกเล่าของคนชอบกินก๋วยเตี๋ยว

“ก๋วยเตี๋ยว” เป็นภาษาจีนแท้แน่นอน แต่จีนแมนดาริน จีนฮกเกี้ยน หรือจีนแต้จิ๋วยังสรุปไม่ได้  ที่สรุปได้ก็คือ ก๋วยเตี๋ยวเป็นหนึ่งในอาหารประเภทเส้นของจีน ทำจากแป้งข้าวเจ้า วิธีกินจะลวกให้สุกในน้ำเดือดก่อน ยกให้สะเด็ดน้ำแล้วจึงนำเครื่องปรุงชนิดต่างๆ มาใส่ นิยมกินกันทั้งแบบน้ำและแบบแห้ง หากจะเอาเนื้อหาสาระกันจริงๆ คำว่า “ก๋วยเตี๋ยว” แต้จิ๋วออกเสียง  “ก๋วยเตี๊ยว”  ด้านฮกเกี้ยนออกเสียงว่า  “ก๊วยเตี๋ยว”  ส่วนในจีนกลางหรือจีนแมนดาริน จะอ่านว่า “กั่วเถียว”  แปลว่า “เส้นข้าวสุก” แน่นอนว่าก๋วยเตี๋ยวเป็นอาหารประเภทเส้นของชาวจีน แต่สันนิษฐานว่าเข้ามาแพร่หลายในไทยตั้งแต่สมัยอยุธยาตอนกลาง หรือ สมัยสมเด็จพระนารายณ์มหาราช  ซึ่งเป็นช่วงที่ไทยมีการติดต่อกับชาวต่างชาติมากมาย รวมทั้งชาวจีนด้วย

เล่ากันว่าชาวจีนได้นำก๋วยเตี๋ยวเข้ามากินกันในเรือ โดยต้มในน้ำซุป ใส่หมู ใส่ผักและเครื่องปรุงเพื่อความอร่อย แต่สำหรับคนไทยแล้วถือวเป็นสิ่งที่แปลกใหม่ในยุคนั้น จึงได้นำมาประกอบเป็นอาหารอื่นๆ บริโภคกันจนรู้จักกันเป็นอย่างดี และเริ่มมีการทำเส้นก๋วยเตี๋ยวในประเทศไทย  ในสมัย จอมพล ป. พิบูลสงคราม มีนโยบายสนับสนุนให้ประชาชนกินก๋วยเตี๋ยวแทนข้าว  ซึ่งจอมพล ป. เห็นว่าหากประชาชนหันมาบริโภคก๋วยเตี๋ยว จะเป็นการช่วยเหลือเศรษฐกิจของชาติทำให้เงินหมุนเวียนในตอนนั้น เนื่องจากสมัย จอมพล ป. พิบูลสงคราม เป็นช่วงหลังสงครามครามโลกครั้งที่ 2 ประเทศไทยได้รับผลกระทบทางเศรษฐกิจเป็นวงกว้าง ดังนั้น การสนับสนุนให้คนกินก๋วยเตี๋ยวถือว่าเป็นนโยบายกระตุ้นเศรษฐกิจของรัฐบาลสมัยนั้น

สำหรับส่วนประกอบของก๋วยเตี๋ยวจากชาวจีน จะไม่มีการใส่ถั่วงอกลวกในก๋วยเตี๋ยว  แต่การใส่ถั่วงอกลงในก๋วยเตี๋ยวอย่างที่เห็นในปัจจุบัน เกิดจากแนวความคิดและนโยบายของ จอมพล ป. ที่ได้ลองนำถั่วงอกใส่เพิ่มเข้าไป เมื่อรับประทานแล้วรสชาดอร่อย จึงสั่งให้ใส่ถั่วงอกเพิ่มเข้าไปในก๋วยเตี๋ยวด้วย และที่สำคัญเป็นการเพิ่มอาชีพเพาะถั่วงอกขาย เพื่อรองรับนโยบายสนับสนุนให้คนไทยบริโภคก๋วยเตี๋ยว  จึงถือได้ว่าก๋วยเตี๋ยวในประเทศไทยเพิ่งจะใส่ถั่วงอกในสมัย จอมพล ป. พิบูลสงคราม นี่เอง

ก๋วยเตี๋ยวนับวันจะกลายเป็นอาหารหลักของนานาชาติมากขึ้นเรื่อยๆ เพราะเส้นก๋วยเตี๋ยวใช้ปรุงอาหารได้หลากหลาย อร่อยและสะดวก สอดคล้องกับการดำเนินชีวิตของคนในสังคมที่ส่วนใหญ่เร่งรีบ ไม่มีเวลา มาดูกันว่าแต่ชาติในเอเชียเขามีอาหารเส้นหรือ “ก๋วยเตี๋ยว” เป็นแบบใดกันบ้าง ???

โซบะ
โซบะ

เริ่มจากเจ้าของหลัก “ประเทศจีน”  ต้องบอกว่าเป็นแหล่งอารยธรรมของอาหารเส้น มีหลายแบบหลายลักษณะ แต่ก๋วยเตี๋ยวจีนส่วนใหญ่นิยมกินเป็นก๋วยเตี๋ยวน้ำ ก๋วยเตี๋ยวผัดและก๋วยเตี๋ยวราดซอสแบบขลุกขลิกมีน้อยมาก ยิ่งประเภทแบบแห้งที่คนไทยนิยมกัน ก็แทบไม่รู้จักกันเลย พอมีบ้างก็ในเขตเสฉวนเท่านั้น  ต่อมา “ญี่ปุ่น”  นิยมกินอาหารเส้น หรือ “เมนรุอิ” มาก เรียกว่ามากพอๆ กับชูชิ  ในญี่ปุ่นมีร้านขายก๋วยเตี๋ยวชุกชุม แต่ละร้านจะมีพ่อครัวหรือมาสเตอร์ที่มีความชำนาญการปรุงอาหารโดยเฉพาะทำหน้าที่บริการลูกค้า  อาหารเส้นของญี่ปุ่นมีหลากหลายชนิด แต่แบ่งได้ 2 ประเภทใหญ่  คือ โซบะ หรือเส้นที่ทำจากบักวีต กับ เส้นข้าวแป้งสาลี เช่น อุด้ง โชเม็ง และ  ราเม็ง

อุด้ง

“ราเม็ง” เป็นก๋วยเตี๋ยวที่ได้รับความนิยมมากที่สุด แม้จะได้อิทธิพลมาจากคนจีน แต่ราเม็งได้พัฒนารสชาติและหน้าตาไปอย่างมีเอกลักษณ์ญี่ปุ่น ความเป็นราเม็งอยู่ที่การเตรียมน้ำซุป ซึ่งประณีตพิถีพิถันมาก ถึงกับจำแนกราเม็งตามชนิดของน้ำซุปที่ใช้เลยทีเดียว อาทิ  โชยุราเม็ง(น้ำซุปปรุงด้วยซีอิ๊ว) มิโสะราเม็ง (น้ำซุปปรุงด้วยมิโสะ) และชิโอะราเม็ง (น้ำซุปปรุงรสด้วยเกลือทะเล)  “อุด้ง”  เป็นเส้นที่คนญี่ปุ่นภาคภูมิใจว่าเป็นญี่ปุ่นแท้  ทำจากแป้งสาลีผสมเกลือและน้ำ ไม่ได้ผสมไข่เหมือนราเม็งหรือบะหมี่จีนทั่วไป อุด้งสมัยก่อนเป็นเส้นหนา  มีทั้งเส้นกลมและเส้นแบน  คนญี่ปุ่นนิยมทำอุด้งสดๆ กินกันเอง หรือถ้าจะซื้อก็มักเป็นเส้นสดจำพวกเส้นแห้ง  ความเก่าแก่คลาสสิคของอุด้ง เห็นได้จากเป็นเส้นยอดนิยมของเมืองเกียวโตและโอซาก้า ซึ่งเป็นเขตเมืองหลวงเก่า ขณะที่ “โซบะ”  เป็นเส้นโปรดของเขตเมืองใหม่ เช่นเมืองโตเกียว และโยโกฮามา  สำหรับเส้น “โซบะ” เป็นเส้นญี่ปุ่นแท้เหมือนกัน เพราะทำจากบักวีต

ด้านประเทศ “เกาหลี” โดดเด่นด้านอาหารเส้นไม่แพ้ญี่ปุ่น เครื่องปรุงก๋วยเตี๋ยวเกาหลีส่วนใหญ่จะคล้ายของญี่ปุ่น แต่มีลักษณะเฉพาะตัว การทดแทนด้วยเส้นของญี่ปุ่นอาจเป็นไปได้ แต่รสชาติแท้ๆ แบบเกาหลี จะหมดไป  ตัวอย่างเส้น “แนงเมียน”  แม้จะทดแทนด้วยเส้นโซบะได้ เพราะทำจากบักวีตเหมือนกัน แต่แนงเมียนยังผสมด้วยแป้งมันฝรั่ง ขณะที่เส้นโซบะผสมด้วยแป้งสาลี ทำให้รสสัมผัสของแนงเมียนต่างจากโซบะ หลายคนบอกว่าแนงเมียนอร่อยกว่าโซบะมาก แต่ราคาแพงและหาซื้อยาก  “เส้นโซเมียน” คล้ายเส้นโซเม็งของญี่ปุ่น แต่ขนาดเล็กกว่าพอๆกับเส้นผม “เส้นดางเมียน” หรือ วุ่นเส้นเกาหลี  ต่างจากวุ้นเส้นทั่วไป เพราะทำจากแป้งมันเทศ แทนที่จะเป็นถั่วเขียว

ที่ “เวียดนาม” มีเส้นก๋วยเตี๋ยวหลากชนิดเช่นกัน แต่ที่นิยมแพร่หลาย คือ “บั๋น เฝอ” เป็นเส้นก๋วยเตี๋ยวสดหรืแห้ง  ทำจากแป้งข้าวเจ้า จะเป็นเส้นใหญ่ก็ไม่ใช่ เส้นเล็กก็ไม่เชิง นิยมใช้ในก๋วยเตี๋ยวเนื้อ หรือ เฝอบ่อ และก๋วยเตี๋ยวไก่ หรือ เฝอกา นับเป็นอาหารประจำชาติอย่างหนึ่งของเวียดนาม

สำหรับ “ประเทศลาว” มีอาหารเส้นที่เรียกว่า “ข้าวปุ้น” ที่คนไทยเรียกว่า “ขนมจีน” เป็นอาหารเส้นประจำชาติของลาว ไปที่ไหนในลาวก็หากินได้ ข้าวปุ้นเป็นชื่อเส้นขณะเดียวกันก็เป็นชื่ออาหารด้วย คือขนมจีนน้ำยาเหมือนบ้านเรา แต่ส่วนใหญ่เป็นน้ำยาปลา หรือไม่ก็น้ำยาเป็ด และน้ำแจ๋ว(น้ำยาปลาผสมเลือดหมู) อันหลังนี้มีในหลวงพระบาง ในลาวยังมี “ข้าวปุ้นจีน”  ซึ่งไม่ใช่ขนมจีน แต่เป็น “วุ้นเส้น”  ในตำราอาหารหลวงพระบางมีตำรับข้าวปุ้นจีนผัดแห้ง ซึ่งก็คือ ผัดวุ้นเส้นแบบลาว นั่นเอง  นอกเหนือจากนี้ลาวยังมีอาหารเส้นอื่นๆ ที่ได้รับอิทธิพลจากประเทศเพื่อนบ้านด้วย เช่น “เฝอเนื้อ” ของเวียดนาม แพร่หลายมาก และ “ข้าวซอย” ที่ได้รับอิทธิพลจากรัฐฉานในพม่า และสิบสองปันนาในจีน

ขนมจีน
ขนมจีน
ข้าวซอย

“ประเทศเมียนม่า” เป็นอีกชาติที่นิยมกินก๋วยเตี๋ยวอย่างมาก ก๋วยเตี๋ยวยอดนิยมของคนพม่า คือ โมฮิงก่า และ โอนุเข้าโซย ชื่อ “โมฮิงก่า” เทียบเคียงได้กับขนมจีนน้ำยาปลาของไทย แต่มีรสชาติแตกต่างออกไป เป็นเอกลักษณ์ของพม่าเอง  คนพม่านิยมกินโมฮิงก่าเป็นอาหารเช้ามื้อพิเศษ ส่วน “โอนุเข้าโซย”  ใกล้เคียงกับ “ข้าวซอย” ของภาคเหนือของไทย เรียกได้ว่าเป็นก๋วยเตี๋ยวประจำเทศกาลงานบุญ เช่น งานบวช งานแต่งงาน เป็นต้น  ที่จริงแล้วคำว่า “เข้าโซย” ก็คือคำว่า “ข้าวซอย” ของคนไตในรัฐฉาน ภาษาไต ข้าวซอยหมายถึงแผ่นแป้งสุกที่ตัดเป็นเส้นขนาด  0.7 เซ็นติเมตร ในหมู่คนไต รวมตลอดถึงคนลาว พม่า ได้รับอิทธิพลข้าวซอยจากคนไต แต่เรียกเพี้ยนเป็น “เข้าโซย” และขยายความรวมไปถึงเส้นหมี่สีเหลืองด้วย  ข้าวซอยไม่ได้หมายถึงเส้นก๋วยเตี๋ยวเท่านั้น ยังหมายถึงตำรับอาหารเส้นปรุงรสด้วยไก่หรือเนื้อผัดเครื่องแกงและถั่วเน่า เริ่มด้วยการลวกเส้นและผักในชาม ตักไก่หรือเนื้อผัดเครื่องแกงใส่ลงไป ตามด้วยน้ำซุป บางตำรับใส่ดอกงิ้วด้วย  นอกจากข้าวซอยแล้ว คนไต-ลาว ยังมี “ข้าวเส้น” เป็นเส้นกลมคล้ายขนมจีนแต่ใหญ่กว่า ซึ่งบางครั้งข้าวซอยก็ใช้เส้นชนิดนี้ด้วยก็ได้

“ก๋วยเตี๋ยวคลุก” เป็นอีกหนึ่งอาหารเส้นของพม่า แต่เรียกว่า “โซะ”  รูปร่างหน้าตาใกล้เคียงกับสลัดก๋วยเตี๋ยวมากกว่า จะเป็นก๋วยเตี๋ยวแห้งแบบไทย วิธีทำนั้นเขาจะเอาเส้นที่ลวกไว้จนเย็น แล้วมาคลุกกับเครื่องเคราต่างๆ ปรุงรสตามใจชอบ อาหารเส้นชนิดนี้ ตามตลาดมีขายอย่างก้วางขวาง เพราะราคาถูก ทำก็ง่าย และที่สำคัญรสชาติดี อร่อย ที่จริงแล้วคนไตในรัฐฉานก็กินก๋วยเตี๋ยวคลุกเหมือนกัน โดยจะคลุกแบบร้อน คือเส้นเพิ่งลวกใหม่ๆใส่เครื่องเคราลงไปคลุก แล้วกินได้เลย

“ประเทศเขมร” ถือเป็นประเทศที่แปลกกว่าใครในเอเชีย รวมไปถึงอาเซียน  เพราะเขมรหรือกัมพูชาเป็นประเทศที่กินก๋วยเตี๋ยวน้อยที่สุด อาหารหลักรองจากข้าวของคนกัมพูชาเป็นขนมปังฝรั่งเศสหรือบาแกตต์  ก๋วยเตี๋ยวแทบไม่ติดอันดับ  แต่ก็มีอาหารเส้นที่กินอยู่เหมือนกัน คือ ขนมจีน ที่คนเขมรเรียก “นมปันเจ๊าะ” เวลาออกเสียงเร็วๆ ฟังคล้ายคำว่า “ข้าวปุ้น” ของลาว อยู่เหมือนกัน

เชื่อว่าใครๆ ก็เคยกิน “ก๋วยเตี๋ยว” และถนนต้องมีร้านก๋วยเตี๋ยวตั้งอยู่ ไม่เป็นร้านก็เป็นรถเข็น หรืออยู่ในฟู้ดเซ็นเตอร์ หรือแม้แต่ในโรงแรม เรียกว่า “ก๋วยเตี๋ยว” ถือเป็นอาหารยอดนิยมชนิดหนึ่ง ซึ่งจะว่าไปแล้ว น่าจะเป็นอาหารที่คนไทยกินมากรองจากข้าวเลยทีเดียว

จากจุดเริ่มต้นที่สันนิษฐานกันว่าก๋วยเตี๋ยวเริ่มเข้ามาในประเทศไทยตั้งแต่สมัยพระนารายณ์ โดยชาวจีน ที่เมื่อแรกเริ่มนั้นมีเพียงการต้มน้ำซุป ใส่หมู ใส่ผัก จนมาถึงวันนี้ ก๋วยเตี๋ยวได้รับการพัฒนาไปมากกระทั่งเป็นแฟรนไชส์ที่ขายกันไปทั่วประเทศ ซึ่งมีทั้งก๋วยเตี๋ยวลูกชิ้น เนื้อสด เนื้อเปื่อย ก๋วยเตี๋ยวเรือ ก๋วยเตี๋ยวเป็ด ก๋วยเตี๋ยวต้มยํา รวมไปถึงก๋วยเตี๋ยวชนิดผัดอีกหลายชนิด แต่ในที่นี้ขอพูดถึงเฉพาะก๋วยเตี๋ยวแบบที่ลวกเส้นใส่ชามเท่านั้น ไม่ได้พูดถึงก๋วยเตี๋ยวผัด เพื่อให้เข้าใจได้ง่าย

คงไม่ต้องอธิบายแล้วมั้งว่า ก๋วยเตี๋ยวเป็นอย่างไร เพราะใครๆ ก็รู้จักอาหารชนิดนี้เป็นอย่างดี แต่ถ้าจะมองว่ามีความเสี่ยงอะไรอยู่ในก๋วยเตี๋ยว เราคงต้องเอาสิ่งที่อยู่ในนั้นมาแยกแยะกันเสียก่อน

มองภาพรวมมีอะไรอยู่ในอาหารจานนี้

เส้น : เส้นเล็ก, เส้นใหญ่, เส้นหมี่, เส้นบะหมี่

เนื้อสัตว์ : ลูกชิ้น (เนื้อ หมู ปลา ไก่), เนื้อ หรือหมู หรือไก่ หรือปลา

น้ำซุป : น้ำต้มกระดูก, ซอสปรุงรส, เกลือ

ผัก : ถั่วงอก, ผักบุ้ง, ผักคะน้า, ถั่วฝักยาว, ต้นหอม, ผักชี, ขึ้นฉ่าย

อื่นๆ : กระเทียมเจียว, เกี๊ยวทอด, หนังปลาทอด

ก๋วยเตี๋ยวกับสุขภาพ

หากมองโดยรวมอย่างคร่าวๆ ก๋วยเตี๋ยวอาจเป็นอาหารสุขภาพชนิดหนึ่งได้ เพราะมีคุณค่าอาหารครบถ้วน ทั้งแป้ง ผัก และเนื้อสัตว์ ซึ่งในส่วนของพลังงาน เมื่อตรวจสอบแล้วพบว่าก๋วยเตี๋ยว 1 ชามให้พลังงานในระดับพอเหมาะต่อการเป็นอาหาร 1 มื้อ นั่นคือมีปริมาณที่ไม่มากและไม่น้อยจนเกินไป โดยก๋วยเตี๋ยวแต่ละชนิดจะให้พลังงานแตกต่างกัน ดังนี้

ความจริงเกี่ยวกับก๋วยเตี๋ยว

ถ้าสิ่งที่เราพบในก๋วยเตี๋ยวมีแค่ที่เขียนถึงในตอนต้น ก็คงไม่จําเป็นต้องพูดถึงความเสี่ยงที่พบจากการกินก๋วยเตี๋ยวกัน หากแต่ในโลกความเป็นจริงแล้วไม่ได้เป็นเช่นนั้น เพื่อให้มองเห็นรายละเอียดจะขอแยกแยะส่วนประกอบของก๋วยเตี๋ยวออกมาอีกหนึ่ง จะได้เห็นว่าความจริงแล้วมีอะไรเป็นส่วนประกอบอยู่ในนั้นบ้าง

เส้นก๋วยเตี๋ยว : แป้งข้าวเจ้า น้ำ สารกันบูด และน้ำมันสําหรับทาเส้น (กรณีของเส้นใหญ่) แป้งข้าวเจ้า ไม่ใช่ปัญหา แต่สารกันบูดและน้ำมันในเส้นใหญ่นี่สิ เป็นสิ่งที่ไม่อาจมองข้ามไปได้

เส้นก๋วยเตี๋ยวสดซึ่งทํามาจากแป้งที่มีความชื้นอยู่สูงนั้น สามารถขึ้นราภายใน 2-3 วัน แต่เรากลับพบว่าเส้นก๋วยเตี๋ยวสดในปัจจุบัน สามารถเก็บได้นานถึง 7 วัน หรือบางทีอาจนานกว่านั้น ซึ่งนั่นหมายความว่าในเส้นก๋วยเตี๋ยวมี “สารกันบูด” อยู่

สารกันบูดที่นิยมใช้ในเส้นก๋วยเตี๋ยวมีทั้งกรดเบนโซอิก ซัลเฟอร์ไดออกไซด์ กรดโพรพิโอนิก เพื่อยับยั้งเชื้อราและจุลินทรีย์อื่นๆ ซึ่งตามมาตรฐานที่กําหนดให้ใช้คือ สารกันบูดทุกๆ ตัวรวมกันต้องไม่เกิน 1,000 ppm (1 มิลลิกรัม/กิโลกรัม) แต่จากการสํารวจพบว่าโรงงานส่วนใหญ่ผลิตเกินมาตรฐานทั้งสิ้น และนี่คือผลของการสุ่มตรวจหาปริมาณกรดเบนโซอิก

– ก๋วยเตี๋ยวเส้นเล็ก 17,250 มิลลิกรัม/กิโลกรัม

– เส้นหมี่ 7,825 มิลลิกรัม/กิโลกรัม

– ก๋วยจั๊บเส้นใหญ่ 7,358 มิลลิกรัม/กิโลกรัม

– ก๋วยจั๊บเส้นเล็ก 6,305 มิลลิกรัม/กิโลกรัม

– บะหมี่โซบะ 4,593 มิลลิกรัม/กิโลกรัม

– ก๋วยเตี๋ยวเส้นใหญ่ 4,230 มิลลิกรัม/กิโลกรัม

แต่ก็ไม่ต้องถึงกับตระหนกเกินไป เพราะแม้ปริมาณที่กฎหมายกําหนดไม่ให้ใส่สารกันบูดเกินกว่าค่ามาตรฐานคือ ไม่เกิน 1,000 มิลลิกรัม/กิโลกรัม แต่ไม่ได้หมายความว่าหากได้รับเกินกําหนดแล้วร่างกายจะได้รับอันตรายจากการรับประทานเส้นก๋วยเตี๋ยวโดยทันที เพราะปริมาณที่ได้รับต่อการกิน 1 มื้อนั้น ไม่อาจส่งผลทันทีต่อร่างกายได้ นอกเสียจากจะกินในปริมาณ 10 กิโลกรัมขึ้นไป ซึ่งมีปริมาณที่มากพอที่จะก่อให้เกิดอันตรายต่อสุขภาพได้ อีกแง่หนึ่งการได้รับสารดังกล่าวในปริมาณเล็กน้อยแต่ติดต่อกันเป็นเวลานานก็อาจเป็นอันตรายต่อสุขภาพได้เช่นกัน เพราะจะทําให้มีสารพิษสะสมในร่างกาย ซึ่งส่งผลให้ประสิทธิภาพการทํางานของตับและไตลดลง

ส่วนของน้ำมันทาเส้นใหญ่ การกินก๋วยเตี๋ยวโดยลวกเส้นก่อนอาจช่วยให้ปลอดภัยได้

ลูกชิ้น

ความจริงแล้วส่วนประกอบของลูกชิ้นมีเพียงเนื้อสัตว์ ไขมัน และเครื่องปรุงรสเท่านั้น แต่สิ่งที่ใส่ลงไปในลูกชิ้นเพิ่มเติมคือ สารบอแรกซ์ สารกันบูด และเครื่องปรุงรสที่เป็นอันตราย ซึ่งทั้งหมดนี้ก็เพื่อวัตถุประสงค์ในการลดต้นทุน ทําให้ลูกชิ้นเน่าเสียยาก และเพิ่มรสชาติความอร่อย

นอกจากนี้ เพื่อเป็นการลดต้นทุน ผู้ผลิตลูกชิ้นจะใส่แป้งผสมลงไปในเนื้อสัตว์ ทําให้ลูกชิ้นบางชนิดมีราคาต่อกิโลกรัมถูกเสียยิ่งกว่าเนื้อสัตว์ดิบเสียอีก ดังนั้น เพื่อไม่ให้รสชาติของลูกชิ้นแย่เกินไปนักจึงต้องมีการปรุงรส และสิ่งที่นิยมใช้ทั่วไปคือการใส่ “ผงชูรส”

เป็นที่ทราบกันดีว่าการบริโภคผงชูรสอาจทําให้เกิดอาการแพ้ได้ และพบว่าแม้ไม่เกิดอาการแพ้ แต่คนจํานวนมากเมื่อบริโภคผงชูรสจะมีอาการคอแห้ง ซึ่งแม้ผู้ผลิตจะพยายามยืนยันหรือทําวิจัยเพื่อแสดงให้เห็นว่าการบริโภคผงชูรสในปริมาณพอเหมาะจะไม่ทําให้เกิดผลเสีย แต่อาการที่แสดงออกในผู้บริโภคส่วนใหญ่ก็น่าจะทําให้เชื่อว่าผงชูรสส่งผลเสียต่อร่างกาย ยิ่งเมื่อแป้งที่อยู่ในลูกชิ้นไม่มีรสชาติด้วยแล้ว ผู้ประกอบอาหารจึงมักจะใส่ผงชูรสในปริมาณที่มากด้วยความเชื่อว่า ถ้ายิ่งใส่มาก จะทําให้อาหารอร่อยมากขึ้นด้วย ดังนี้แล้วย่อมเกิดผลเสียต่อผู้บริโภคอย่างไม่อาจหลีกเลี่ยงได้เลย

แต่นอกจากผงชูรสแล้ว ปัจจุบันพบว่ามีสารที่ชื่อ “ริโบไทด์ (Ribotide)” ที่สามารถนํามาผสมในอาหารเพื่อเพิ่มรสชาติ โดยริโบไทด์นี้เป็นสารเคมีที่แตกตัวแล้วให้รสอูมามิเหมือนกับผงชูรส ปัจจุบันยังไม่มีใครพูดถึงอันตรายจากการบริโภคสารชนิดนี้อย่างชัดเจนเพราะเพิ่งเริ่มต้นนำมาใช้ แต่อย่างไรก็ดี โดยพื้นฐานที่มาจากสารเคมี และการให้รสชาติได้อย่างผิดธรรมชาติก็น่าจะระวังเอาไว้

แต่ในลูกชิ้นที่เราซื้อกันทั่วไป แน่นอนว่าส่วนผสมไม่ได้มีเพียงเท่านี้ เพราะว่ามีการผสม “เนื้อปลาปักเป้า” โดยไม่ได้รับอนุญาตและเป็นอันตรายต่อสุขภาพของผู้บริโภคซึ่งเป็นพิษและอาจถึงขั้นเสียชีวิตได้

นอกจากนี้ ยังพบว่าในลูกชิ้นส่วนใหญ่มีการใช้ “กรดเบนโซอิก (Benzoic acid)” ซึ่งเป็นสารกันบูด โดยกรดเบนโซอิกนี้จะส่งผลให้ไตต้องทำงานหนักเพื่อที่จะขับออกจากร่างกาย ในส่วนของการบริโภค หากบริโภคกรดเบนโซอิกในปริมาณระหว่าง 647-825 มิลลิกรัม/1 กิโลกรัม จะไม่เป็นอันตราย แต่หากบริโภคเกินจากนี้ จะส่งผลต่อไต ความดันโลหิตสูง และอาจเกิดโรคสมองเสื่อมด้วย

กรดเบนโซอิกนี้ เมื่อนําไปผสมกับวิตามินซี อย่างเช่นน้ำส้ม น้ำมะนาว จะเกิดสารที่เรียกว่า “เบนซีน (Benzene)” ซึ่งจะก่อให้เกิดโรคมะเร็งตามมา โดยที่ผ่านมามีการสุ่มตรวจพบว่า ลูกชิ้น 32 ตัวอย่าง มีปริมาณสารนี้มากกว่า 1,000 มิลลิกรัม/กิโลกรัมในทุกตัวอย่าง ซึ่งในจำนวนนี้ 24 ตัวอย่างมีปริมาณของเบนซีนสูงถึง 3,000-5,000 มิลลิกรัม

ขณะที่ “สารบอแรกซ์ (Borax)” ก็เป็นสารเคมีอีกชนิดหนึ่งที่นิยมใส่ลงไปในลูกชิ้นเพื่อให้ลูกชิ้นมีเนื้อสัมผัสที่ยืดหยุ่น หรือที่เรียกว่าเด้งได้ และทําให้เสียยาก โดยปริมาณของบอแรกซ์ที่เป็นอันตรายต่อผู้ใหญ่คือ 5-10 กรัม หากเกิน 15 กรัมอาจทําให้ถึงขั้นเสียชีวิตได้ ขณะที่เด็กสามารถรับได้น้อยกว่านี้ และหากร่างกายได้รับในปริมาณที่เกินกำหนดจะมีอาการคลื่นไส้ อาเจียน ปวดท้อง ลําไส้และกระเพาะอาหารเกิดการระคายเคือง อุจจาระร่วง บางครั้งอาจมีเลือดปนออกมากับอุจจาระ หรืออ่อนเพลีย ปวดศีรษะ หงุดหงิด มีอาการทางประสาท ไปจนถึงมีอาการชักหรือหมดสติได้ เนื่องจากระบบประสาทส่วนกลางถูกกด และอาจร้ายแรงจนถึงตายได้

นอกจากนี้ สารบอแรกซ์ยังทําให้เกิดอาการผิวหนังอักเสบ เป็นผื่นแดง เกิดอาการคัน ผมร่วง หัวใจเต้นแรง ความดันโลหิตลดลง ตับและไตอักเสบ ปัสสาวะน้อยจนกระทั่งไม่มีปัสสาวะและอาจเกิดอาการช็อก (Shock) หรือหมดสติได้

อีกกรณีหนึ่งคือ หากได้รับสารบอแรกซ์ในปริมาณไม่มาก แต่บ่อยครั้งเป็นระยะเวลานานๆ จะทําให้เกิดอาการเรื้อรัง มีอาการอ่อนเพลีย เบื่ออาหาร น้ำหนักลด คลื่นไส้ อาเจียน ปากเปื่อย เยื่อเมือกภายในปากแห้ง ผิวหนังแห้ง อักเสบ เป็นผื่นแดง คัน ผมร่วง หนังตาบวม และเยื่อตาอักเสบได้

นอกจากนี้แล้วลูกชิ้นบางส่วนโดยเฉพาะลูกชิ้นกุ้ง มักจะใส่สีลงไปด้วย โดยในสีที่ผสมลงไปนั้นจะมี “สารตะกั่ว” ซึ่งเป็นสารที่มีพิษต่อระบบประสาท รวมถึงอาจมี “สารหนู” ที่ทําให้กล้ามเนื้ออ่อนแรง โลหิตจาง หากสะสมเป็นระยะเวลานานอาจมีผลทําให้เกิดเนื้องอกหรือมะเร็งที่อวัยวะในระบบทางเดินอาหารและกระเพาะปัสสาวะได้

นอกจากนี้ คุณภาพของวัตถุดิบในการผลิตลูกชิ้นก็เป็นเรื่องที่ไม่อาจมองข้าม เพราะหากใช้วัตถุดิบที่ไม่ได้คุณภาพ อาจทําให้เกิดเชื้อจุลินทรีย์ที่สามารถก่อโรคได้ อย่างเช่น “สแตฟฟิโลค็อกคัส ออเรียส (Staphylococcus aureus)” และ “ซาลโมเนลล่า (Salmonella)” ซึ่งเป็นสาเหตุของอาหารเป็นพิษ อาการคลื่นไส้ อาเจียนรุนแรง ท้องเดิน ปวดท้อง หนาวสั่น และอ่อนเพลีย

ผัก

ผักที่ใส่ในก๋วยเตี๋ยว ส่วนใหญ่จะเป็นถั่วงอก นอกนั้นก็จะเป็นผักบุ้ง คะน้า หรือกะหล่ำปลี ซึ่งเราทราบกันดีว่าถั่วงอกคือถั่วเขียวที่กําลังงอก หากจะพิจารณาในแง่ของคุณค่าแล้ว ถั่วงอกเป็นอาหารที่มีคุณค่าทางโภชนาการสูงชนิดหนึ่ง

แต่จุดอ่อนของถั่วงอกคือเน่าง่าย และต้องเป็นถั่วงอกที่ขาวๆ ดูอวบๆ เท่านั้นถึงดูน่ากิน ดังนั้น เพื่อจะคงสภาพถั่วงอกให้มีความสด อยู่นาน น่ากิน และดูขาวอวบอยู่เสมอ ผู้ปลูกถั่วงอกจึงต้องใช้สารเคมีจําพวกสารเร่ง สารอ้วน สารฟอกขาว (โซเดียมไฮโดรซัลไฟต์) สารคงความสดหรือฟอร์มาลีน ซึ่งสารเคมีเหล่านี้กระทรวงสาธารณสุขไม่อนุญาตให้ใช้ผสมในอาหาร เพราะล้วนเป็นสารที่เป็นพิษต่อร่างกายสูง หากรับประทานเข้าไปอาจจะส่งผลกระทบต่อระบบทางเดินอาหาร ระบบหายใจ ระบบประสาท และอาจจะทําให้เสียชีวิตได้

ขณะที่ผักอื่นๆ ซึ่งพบได้ในก๋วยเตี๋ยวล้วนมีความเสี่ยงต่อยาฆ่าแมลงทั้งสิ้น ไม่ว่าถั่วฝักยาว คะน้า หรือผักบุ้ง โดยพบยาฆ่าแมลงในผักกินใบ เช่น ผักชี คะน้า ผักกาดขาว กะหล่ำปลีมากที่สุด ซึ่งถ้าบริโภคเข้าไปในปริมาณมาก สารพิษที่มาจากยาฆ่าแมลงเหล่านี้จะไปขัดขวางการทํางานของเอ็นไซม์ในร่างกาย ทําให้ร่างกายอ่อนเพลีย ปวดศีรษะ มึนงง หายใจลําบาก คลื่นไส้ อาเจียน ชัก และอาจจะหมดสติได้

ถั่วลิสงและพริกป่น

มีโอกาสเป็นไปได้มากที่ถั่วลิสงและพริกป่นจะปนเปื้อน “สารอะฟลาท็อกซิน (Aflatoxin)” จากเชื้อราซึ่งเป็นอันตรายต่อร่างกายได้ โดยพริกป่นและถั่วลิสงป่นมักมีการตรวจพบสารอะฟลาท็อกซินนี้ ซึ่งเป็นสารพิษที่เกิดจากเชื้อรา และถ้าหากร่างกายได้รับสารพิษอย่างต่อเนื่องจะเกิดการสะสมของสารพิษจนกลายเป็นมะเร็งตับในที่สุด

ตามประกาศของกระทรวงสาธารณสุข ฉบับที่ 98 พ.ศ. 2529 กําหนดให้มีสารอะฟลาท็อกซินปนเปื้อนในอาหารได้ไม่เกิน 20 ไมโครกรัม/กิโลกรัมของอาหาร

จากการสุ่มตัวอย่างถั่วลิสงคั่วป่นจาก 5 ย่านการค้ามาทดสอบแล้ว พบว่า 4 แห่งพบอะฟลาท็อกซินในปริมาณที่สูงมาก คือตั้งแต่ 40 ไมโครกรัม 150, 200 และ 410 ไมโครกรัม ถือว่าเป็นตัวเลขที่น่าตกใจมาก

แต่ก็เป็นเรื่องยากมากที่เราจะรู้ว่าถั่วลิสงและพริกป่นปนเปื้อนเชื้อราหรือไม่ อาจจะต้องเลือกดูร้านที่มีการระบุชัดเจนว่าคั่วถั่วและพริกป่นเองหรือหลีกเลี่ยงการบริโภคโดยไม่จําเป็น

น้ำส้มสายชู

อาจมีผู้ประกอบการบางรายผลิตน้ำส้มสายชูปลอม ซึ่งส่วนใหญ่ทํามาจากกรดน้ำส้มหรือกรดชนิดอื่นๆ ที่ใช้ในอุตสาหกรรม เช่น กรดซัลฟิวริก หรือกรดกํามะถัน โดยนํามาเจือจางแล้วแบ่งขาย ซึ่งไม่ปลอดภัยต่อการบริโภค เพราะจะทําให้เกิดอันตรายต่อกระเพาะอาหารและลําไส้ เนื่องจากมักจะมีปริมาณกรดที่สูงเกินไป

การหลีกเลี่ยงสามารถทําได้โดยการดูพริกดองในน้ำส้ม ถ้าสีพริกดองมีสีสดใส เนื้อพริกไม่เปื่อยเละ แสดงว่าสามารถรับประทานได้ และควรหลีกเลี่ยงน้ำส้มสายชูที่บรรจุในภาชนะพลาสติก เพราะน้ำส้มสายชูมีฤทธิ์เป็นกรด หากบรรจุไว้เป็นเวลานานอาจเกิดการกัดกร่อนทําให้เกิดการปนเปื้อนของโลหะหนักได้

น้ำซุป

ความเสี่ยงของน้ำซุปมาจากสารตะกั่วจากหม้อต้ม โดยสารตะกั่วนั้นจะออกมาได้มากขึ้นหรือน้อยลงตามสภาพความเป็นกรด-ด่างของน้ำ ซึ่งหากบริโภคซ้ำๆ จะทําให้เกิดโรคทางระบบประสาท เช่น โรคมือ-เท้าชา ที่น่ากลัวที่สุดคือหากเกิดกับเด็ก เพราะจะส่งผลให้เด็กมีพัฒนาการทางสมองช้ากว่าปกติ คือปัญญาอ่อน ไอคิวต่ำ และหากส่งผลต่อทารกที่อยู่ในครรภ์แม่ด้วยแล้ว เด็กที่เกิดมาอาจจะพิการ ปัญญาอ่อน หรือเป็นโรคโลหิตจางได้

จากการสํารวจพบว่าตําบลหนึ่งในจังหวัดกาญจนบุรีที่ทําเหมืองแร่ตะกั่ว ชาวบ้านที่ตั้งครรภ์ในตอนนั้น เมื่อคลอดลูกมาแล้ว ลูกจะปัญญาอ่อน เนื่องจากสารตะกั่วจากโรงงานไหลลงไปในแหล่งน้ำที่ชาวบ้านใช้บริโภคในชีวิตประจําวัน ซึ่งปัจจุบันได้มีการปิดโรงงานดังกล่าวแล้ว

ปกิณกะอันตราย

นอกจากสิ่งที่กล่าวมาโดยหลักๆ แล้ว ยังพบว่ามีความเสี่ยงอื่นๆ ที่เกิดขึ้นอีกจากการรับประทานก๋วยเตี๋ยว เช่น การล้างถ้วยชามไม่สะอาด ความสะเพร่าเลินเล่อของผู้ขาย เช่น มีการพบแมลงวันหรือขาแมลงสาบในเครื่องปรุงรสหรืออาหาร การใช้ชามพลาสติกที่ไม่ทนความร้อน ความสะอาดของมือคนขาย การใส่ผงชูรสในน้ำซุปปริมาณมาก ไปจนถึงการใส่น้ำมันจากกากหมูปริมาณมาก ซึ่งทําให้ได้รับไขมันอิ่มตัวในปริมาณที่มากเกินพอดี ฯลฯ

เลือกดีเลี่ยงได้

คำแนะนำที่ดีที่สุดที่จะลดความเสี่ยงในการรับประทานก๋วยเตี๋ยวได้คือทํากินเอง โดยสามารถเลือกซื้อเส้นก๋วยเตี๋ยวที่ปลอดภัย จากการสํารวจพบว่าเส้นอบแห้งจะมีความปลอดภัยกว่าเส้นสด และควรพิจารณาซื้อเส้นที่ระบุชัดว่ามาจากโรงงานที่ได้มาตรฐาน

แต่ถ้ายังต้องซื้อก๋วยเตี๋ยวกิน การเลือกร้านที่มีเครื่องหมาย Clean Food Good Taste ก็เป็นทางเลือกหนึ่งที่พอจะพิจารณาได้ แต่ขณะเดียวกันการสลับสับเปลี่ยนเมนูอาหาร เช่น จากการกินก๋วยเตี๋ยวเส้นอย่างเดียว ก็เปลี่ยนมากินเกาเหลาบ้าง หรือการหันมากินก๋วยเตี๋ยวหมู เนื้อ กระดูกหมู ไก่ หรือเป็ด แทนการกินลูกชิ้นทุกวันก็อาจจะช่วยลดอันตรายลงบ้าง ขณะเดียวกันร้านที่ติดสติ๊กเกอร์ใช้หม้อปลอดสารตะกั่วยังคงต้องเป็นข้อพิจารณาอันดับต้นๆ ร่วมกันด้วย

ทำกินเองปลอดภัย

ส่วนผสม

เส้นก๋วยเตี๋ยวอบแห้ง / ลูกชิ้น (ต้องเลือกซื้อที่ไม่ใส่สารบอแรกซ์ และสารกันบูด) หรือทำเองตามวิธีที่บอกไว้ตอนท้าย / เนื้อหมูหรือเนื้อวัว หั่นชิ้นบางๆ / ถั่วงอก / กระดูกหมู / ขึ้นฉ่าย / ซีอิ๊วขาว / รากผักชี / พริกไทยป่น

วิธีทำ

  1. ต้มน้ำกับกระดูกหมู กะน้ำให้พอดีๆ ไม่ต้องมาก ใส่รากผักชีบุบลงไป เติมเกลือป่นเล็กน้อย หรี่ไฟอ่อนๆ ตั้งไว้จนกระดูกหมูเปื่อย
  2. ลวกเส้นและถั่วงอกให้สุกแล้วใส่ชามไว้ เคล้าเส้นด้วยน้ำมัน กระเทียมเจียว และซีอิ๊วขาว
  3. เร่งไฟที่หม้อน้ำซุปให้แรง พอเดือดได้ที่แล้ว ใส่เนื้อหมูหรือเนื้อสดที่หั่นไว้ลงไป จากนั้นก็คน และรอให้หมูหรือเนื้อสุก
  4. ตักใส่ชาม ใส่ลูกชิ้นลงไปต้มให้สุก ปิดไฟ
  5. ตักลูกชิ้น กระดูก และน้ำซุปใส่ในชามก๋วยเตี๋ยว โรยหน้าด้วยขึ้นฉ่ายและพริกไทย

ทําลูกชิ้นกินเอง

ส่วนผสม

ลูกชิ้น : เนื้อ 1 กิโลกรัม จะใช้หมู วัว ไก่ หรือปลาก็ได้ตามใจชอบ / น้ำปลา 2 ช้อนโต๊ะ / เกลือป่น ครึ่งช้อนโต๊ะ / น้ำตาล 1 ช้อนโต๊ะ / น้ำมันพืช 1 ช้อนโต๊ะ / แป้งมันหรือแป้งข้าวโพด 4 ช้อนโต๊ะ / ผงฟู 2 ช้อนชา / น้ำเย็น 1 ถ้วยตวง / พริกไทยเม็ดบด 1 ช้อนชา / กระเทียม 1 หัว

วิธีทำ

  1. บดเนื้อรวมกับกระเทียมให้ละเอียด
  2. ผสมเครื่องปรุงที่เหลือทั้งหมดรวมกัน จะได้น้ำสีขาวขุ่น
  3. เอาส่วนผสมมารวมกับเนื้อ นวดด้วยมือให้เหนียวดี น้ำจะซึมเข้าไปในเนื้อหมด แล้วนำแช่ตู้เย็นประมาณ 1 ชั่วโมง
  4. ตั้งหม้อน้ำให้เดือด ใช้มือบีบลูกชิ้นให้เป็นลูกๆ แล้วเอาช้อนตักใส่หม้อน้ำ ถ้าลูกชิ้นลอยขึ้นแสดงว่าสุกแล้ว จากนั้นนำไปแช่ในน้ำเย็น พอลูกชิ้นเย็นแล้วสามารถแบ่งเก็บแช่ช่องแข็งไว้ทำกินได้อีกนาน

 

ข้อมูลจาก : หนังสืออาหารเสี่ยงเลี่ยงได้ สำนักพิมพ์มติชน